Enzymy. Coraz ich więcej w rozmaitych produktach codziennego użytku. Znajdujemy je w proszkach do prania, kremach, maściach, lekach, wyrobach czyszczących, farmaceutykach. Enzymy w organizmie człowieka rozmieszczone są nie tylko w przewodzie pokarmowym, choć najbardziej znane spośród nich to obecna w soku żołądkowym pepsyna, obecna w dwunastnicy trypsyna i erypsyna działająca w jelicie cienkim.
Działanie enzymu opiera się na przyłączeniu odpowiedniego substratu do części cząsteczki zwanej centrum aktywnym, zbudowanej ze specjalnej sekwencji aminokwasów. Wszystko to odbywa się oczywiście w odpowiednich warunkach: temperaturze 37 – 40 stopni C i właściwym pH. O wykorzystaniu enzymów w technologiach przemysłowych decyduje fakt, iż nie tracą swoich właściwości poza środowiskiem naturalnym i nie zużywają się w wyniku uczestniczenia w reakcji. Stąd wieloletnie zainteresowanie naukowców tymi biokatalizatorami. Enzymy znane są od dawna i od dawna badane, ale prawdziwy przełom przyszedł stosunkowo niedawno.
Polska nazwa enzymów
(od greckiego endzyme, co oznacza „w kwasie”) to fermenty. Tak naprawdę są to białka produkowane przez żywe organizmy. Białka katalizujące reakcje metaboliczne.
Każdy z enzymów działa na określoną substancję lub grupę substancji. Ze względu na działanie dzieli się je na trzy grupy:
hydrolazy, powodujące rozkład złożonych substancji na prostsze w środowisku wodnym,
dehydrazy – odszczepiające wodór, ułatwiające tym samym oddychanie i fermentację oraz
desmolazy, które powodują przerwanie łańcuchów węglowych. Grupa pierwsza dzieli się ponadto na kolejne trzy podgrupy: proteazy (rozszczepiające białka), lipazy (rozszczepiające tłuszcze) i ureazy (rozkładające mocznik na amoniak i dwutlenek węgla).
Tajemnice mórz północnych
W 1996 roku firma Zymetech ehf. z Islandii otrzymała zlecenie na przeprowadzenie badań naukowych nad możliwością wykorzystania enzymów z kryla (kto jeszcze pamięta polędwicę z tych żyjątek?) do celów farmaceutycznych. W 1999 roku zakończono wstępną fazę badań, która doprowadziła do opracowania technologii pozyskiwania enzymów do badań klinicznych technologii, zgodnej ze standardami GMP. Wcześniej jednak, bo w roku 1997, założyciel firmy, profesor biochemii Jon Bragi Bjarnason zaczął pracować nad środkiem do zastosowania medycznego i kosmetycznego, w którym składnikiem czynnym byłyby trypsyny z dorsza. Przekonanie o skuteczności takiego środka naukowcy pracujący pod jego kierownictwem oparli na dwóch przesłankach – po pierwsze dorsze północnoatlantyckie doskonale trawią w środowisku o temperaturze 2–7 stopni C, a zatem ich enzymy muszą być o wiele silniejsze niż enzymy zwierząt żyjących na lądzie, a po drugie okazało się, że enzymy dorsza świetnie wpływają na białka, z których zbudowany jest system immunologiczny, czyli m.in. CD4, CD8, CD54, CD102, czy TNF-alpha.
Liczne badania wskazują, że wymienione wyżej białka odpowiadają za takie schorzenia, jak artretyzm, łuszczyca, egzema, zapalenia czy dermatozy. Stąd właśnie wziął się pomysł, by zacząć od kremu. Wkrótce opatentowano nowoczesną technologię umożliwiającą pozyskiwanie i wykorzystywanie enzymów z dorsza. W trakcie kolejnych badań udowodniono, że trypsyny z północnoatlantyckiego dorsza są od 2 do 20 razy aktywniejsze od trypsyn z bydła (najczęściej wykorzystywane enzymy w przemyśle) i wykazują 2 razy większą skuteczność działania niż enzymy z kryla. I tak powstał
PENZIM – skuteczny środek w różnego rodzaju schorzeniach skóry i stawów. PENZIM został wprowadzony na rynek stosunkowo niedawno, wciąż jednak trwają badania kliniczne nad jego zastosowaniem w niektórych schorzeniach. Trwają też prace nad formami leku, w którym składnikiem czynnym byłby enzym z dorsza. Póki co wiadomo, że enzym ten można podawać doustnie, przyswajać poprzez inhalację, doodbytniczo i zakraplając do oczu. Należy jednak naukowo opracować właściwą dawkę, taką, która zredukuje objawy choroby, na którą lek jest zalecany, wygeneruje oczekiwaną zmianę farmaceutyczną, skutkującą poprawą zdrowia, unieszkodliwi czynnik chorobotwórczy i zapobiegnie nawrotom choroby. I nad tym obecnie pracują naukowcy.
Proponujemy:
Penzim